Bệnh ung thư máu có triệu chứng gì? Có nhận biết sớm được không?

0

Cập nhật vào 23/12

Việc sớm phát hiện được mình mắc bệnh ung thư máu (ung thư bạch cầu) sẽ giúp người bệnh sớm điều trị, tăng tiên lượng sống. Tìm hiểu ngay những triệu chứng điển hình của bệnh ung thư máu được trình bày tỏng bài viết sau.

Ung thư máu là gì?

Ung thư máu là loại ung thư ác tính, xuất hiện khi cơ thể bắt đầu có hiện tượng bạch cầu gia tăng đột biến. Bạch cầu vốn đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ cơ thể nên khi tăng số lượng một cách đột biến như vậy, nó sẽ bị thiếu thức ăn cũng như nguồn cấp dinh dưỡng, vì thế bạch cầu sau đó thường ăn chính hồng cầu – thành phần quan trọng của máu.

Bệnh ung thư máu có triệu chứng gì? Có nhận biết sớm được không? 1

Thực tế, ngày nay chưa có một loại thuốc hay phương pháp nào có thể chữa khỏi hoàn toàn ung thư máu (ung thư bạch cầu). Các phương pháp điều trị chỉ giúp giảm triệu chứng, hạn chế sự tiến triển của bệnh và kéo dài thời gian sống. Các  phương pháp hiện được áp dụng điều trị ung thư máu là: Ghép tế bào gốc, hóa trị, xạ trị. Bên cạnh đó, bệnh nhân cũng được khuyên dùng thêm nấm lim xanh.

Nấm lim xanh được chứng minh chứa nhiều thành phần Polysaccharide, chất này có tác dụng biệt hóa tế bào (đặc biệt là các tế bào bạch cầu), giúp tăng cường hoạt động của hệ thống miễn dịch, từ đó hỗ trợ điều trị ung thư máu hiệu quả. Sử dụng nấm lim xanh hàng ngày giúp bạn ngăn ngừa nguy cơ nhiễm ung thư máu, đối với người bệnh, nó sẽ làm giảm quá trình phát triển, ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. 

Có ba nhóm chính của ung thư máu gồm bệnh bạch cầu, ung thư hạch và u tủy. Cụ thể như sau:

Bệnh bạch cầu

Ung thư máu bạch cầu là tình trạng số lượng bạch cầu tăng đột biến. Bạch cầu là thành phần quan trọng của hệ miễn dịch, nó là chiến binh đầu tiên chiến đấu với tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, vi rút…) khi chúng xâm nhập vào cơ thể. Thế nhưng không phải càng nhiều bạch cầu càng tốt. 

Số lượng bạch cầu quá nhiều gây tắc nghẽn tủy xương, khiến chúng không tạo đủ các thành phần máu khác, gây mất cân bằng hệ miễn dịch. Chưa kể, bạch cầu quá nhiều, chúng sẽ ăn hồng hồng vì cơ thể không thể đáp ứng dinh dưỡng cho số lượng tăng đột biến như vậy.

Lymphoma

Ung thư máu dạng Lymphoma ảnh hưởng lớn đến hệ bạch huyết – hệ quan trọng của hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Cơ thể bệnh nhân xuất hiện u Lympho, đồng thời sản sinh quá mức tế bào lympho, gây quá tải, tổn hại ngược tới hệ thống miễn dịch. Lymphoma sẽ phát triển nhanh chóng, lan rộng ra nhiều bộ phận của cơ thể như: hạch nách, hạch bẹn, hạch trung thất…

Đa u tủy

Đây là một bệnh ung thư máu của các tế bào plasma. Tế bào plasma được tìm thấy trong tủy xương và tạo các kháng thể giúp chống lại nhiễm trùng.

Trong đa u tủy số lượng lớn bất thường của các tế bào plasma tụ tập trong tủy xương và ngăn chặn nó sản xuất một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch.

Ai có nguy cơ bị ung thư máu?

Ung thư máu có thể xảy ra ở tất cả mọi người, phổ biến ở trẻ em, chiếm khoảng 30% số bệnh nhi ung thư. Thống kê mỗi năm tại Mỹ, cứ hơn ba phút lại có một người chẩn đoán mắc ung thư máu, cứ sau 9 phút có một người tử vong. Ngoài ra, một số thói quen sinh hoạt không lành mạnh cũng gây ung thư máu như sau:

  • Người tiếp xúc với hóa chất: Phơi nhiễm với một số hóa chất như benzen (được tìm thấy trong xăng và được sử dụng nhiều trong ngành hóa dầu) làm tăng nguy cơ mắc một số loại bệnh bạch cầu.
  • Người hút thuốc lá: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu myeloid cấp tính (AML).
  • Rối loạn di truyền: Bất thường di truyền dường như đóng một vai trò trong sự phát triển của bệnh bạch cầu. Một số rối loạn di truyền, chẳng hạn như hội chứng Down, có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu.
  • Người từng bị ung thư: Những người đã điều trị với các loại hóa chất, xạ trị cho các căn bệnh ung thư khác có nguy cơ cao mắc bệnh ung thư máu.

Ung thư máu có triệu chứng như thế nào?

Ung thư máu tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng, do đó cần phát hiện và điều trị kịp thời. Một số dấu hiệu dễ nhận biết của ung thư máu như sau:

Chảy máu bất thường

Chảy máu mũi, chảy máu chân răng, chảy máu nướu… nhiều và khó kiểm soát là biểu hiện phổ biến nhất của ung thư máu. Nguyên nhân là do thiếu tiểu cầu. Tình trạng này có thể xảy ra ở trẻ em hay người làm việc quá sức nên dễ bị bỏ qua, kết quả bệnh phát triển ngày càng nghiêm trọng hơn.

Đau đầu thường xuyên

Đây là triệu chứng bệnh ung thư máu gây ra bởi sự thiếu oxy lên não, nguyên nhân do rối loạn quá trình tạo máu ở tủy xương dẫn đến suy giảm dòng hồng cầu có chức năng vận chuyển oxy lên não.

Triệu chứng này ở giai đoạn đầu thường nhẹ và bất chợt nhưng có mức độ thường xuyên, người bệnh có thể bị đau 2 bên thái dương, đau nửa đầu hoặc toàn bộ vùng đầu. Đến các giai đoạn sau người bị ung thư máu đau đầu xảy ra thường xuyên và nặng hơn nhiều, có khi những cơn đau kéo dài không ngừng.

Đau xương

Khi nhiễm ung thư máu, người bệnh sẽ cảm thấy đau nhức xương toàn cơ thể. Đầu tiên là ở các khớp đầu gối, cánh tay, lưng… sau đó lan dần đến các khớp xương toàn thân. Nguyên nhân vì xương là nơi các tế bào máu được sinh ra. 

Hạch bạch huyết sưng lên

Hạch bạch huyết là nơi chứa các tế bào hồng cầu và dòng lympho  – hai thành phần quan trọng trong máu. Do vậy, việc rối loạn sản sinh tế bào máu cũng ảnh hưởng đến cơ quan này, khiến chúng bị viêm và sưng lên. Nếu viêm và sưng không đi kèm các triệu chứng khác ở tai và vòm họng thì khả năng cao bạn đã nhiễm ung thư máu. 

Chảy máu cam

Chảy máu cam là hiện tượng khá thường gặp, và nhiều người thường xem nhẹ hiện tượng bệnh lý này. Thông thường, chảy máu cam thường xảy ra ở mức độ nhẹ và dễ cầm máu ngay.  Tuy nhiên, nếu gặp trường hợp lượng máu chảy nhiều, xảy ra liên tục trong nhiều ngày thì ngay lập tức bạn phải nhập viện và khám bệnh. Bởi rất có thể, bạn đã mang bệnh ung thư máu, bởi đây có thể là hệ quả của việc giảm số lượng tiểu cầu – tế bào có tác dụng cầm máu.

Đau bụng, chán ăn, sụt cân nhanh

Ung thư máu có thể gây biến chứng đến các cơ quan khác trong cơ thể. Trường hợp đau bụng nó đã di căn đến gan và lá lách. Lúc này, chúng còn khiến người bệnh bị đầu hơi, tạo cảm giác buồn nôn, chán ăn. Dần dần, tình trạng này kéo dài dẫn đến sụt cân nhanh không kiểm soát.

Sốt, da dẻ xanh xao

Sốt là biểu hiện rõ ràng của việc hệ miễn dịch hoạt động chống lại các tác nhân gây bệnh. Nếu sốt kéo dài nhiều ngày không hạn nghĩa là hệ miễn dịch (trong đó có bạch cầu là quan trọng nhất) đã bị tổn thương, suy giảm, không thể chống đỡ được các tác nhân bên ngoài đang tấn công cơ thể. Khi các tác nhân gây bệnh tấn công được hệ miễn dịch, gây nhiễm trùng các cơ quan trong cơ thể, điển hình là da, tiết niệu, hô hấp…

Làm thế nào để xác định chính xác mình bị ung thư máu?

Nếu dựa vào những triệu chứng bên trên thì chưa thể khẳng định tuyệt đối 100% bạn bị ung thư máu, bởi rất có thể bạn nhầm lẫn với bệnh lý khác. Do vậy, khi thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường, bạn nên đến trung tâm y tế, bệnh viện để được kiểm tra.

Theo Viện huyết học – Truyền máu trung ương, để chẩn đoán xác định bệnh, người bệnh cần làm xét nghiệm máu, nếu nghi ngờ ung thư máu mạn tính sẽ được chỉ định làm thêm xét nghiệm tủy đồ và/hoặc sinh thiết tủy xương để chẩn đoán xác định bệnh. Đồng thời làm thêm các xét nghiệm di truyền, miễn dịch, chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm khác để phân loại thể bệnh, giai đoạn bệnh, phân nhóm nguy cơ, theo dõi điều trị.

Hướng dẫn cách phòng ngừa ung thư máu

  • Những người làm trong các nhà máy hạt nhân, từng thực hiện xạ trị ung thư, công nhân linh kiện điện tử, sóng điện thoại… sẽ có nguy cơ mắc ung thư máu cao hơn người bình thường. Do vậy cần phải giảm thiểu tối đa thời gian tiếp xúc với bức xạ để có thể phòng ngừa ung thư hiệu quả.
  • Thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất độc sẽ tạo điều kiện thuận lợi để ung thư máu phát triển. Hiện nay hóa chất thường được sử dụng trong các ngành công nghiệp hóa chất, nông nghiệp như: benzen, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ… Vì vậy nếu muốn phòng bệnh cần phải hạn chế tiếp xúc với các loại hóa chất ấy. Tuy nhiên nếu trong trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc do môi trường làm việc bạn nên tuân thủ nghiêm ngặt các bước sử dụng những loại hóa chất ấy. Đồng thời sử dụng các công cụ bảo vệ lao động đúng quy định như: đeo găng tay, khẩu trang, quần áo bảo hộ… để có thể hạn chế tối đa việc tiếp xúc với hóa chất.
  • Ngoài ra cần hạn chế các loại thực phẩm gây bất lợi cho sức khỏe và là yếu tố gây ung thư cao như: đồ hộp, các loại thức ăn lên men, đồ nướng, rượu bia, thuốc lá…
  • Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), tập thể dục đều đặn thường xuyên sẽ làm giảm nguy cơ ung thư và ngăn ngừa được nhiều bệnh mãn tính khác. ACS khuyến cáo mỗi người nên tập ít nhất 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày/tuần.
  • Thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn có thể phát hiện ung thư máu ngay ở giai đoạn đầu của bệnh. Từ đó có các biện pháp điều trị kịp thời không để các tế bào ung thư phát triển và lây lan. Khuyến cáo mỗi người nên đi khám sức khỏe 6 tháng/1 lần để có thể phòng bệnh tốt nhất.

Trên đây là những triệu chứng dễ nhận thấy nhất của bệnh ung thư máu. Nếu thấy cơ thể xuất hiện những biểu hiện như vậy, bạn nên đến cơ sở ý tế để kiểm tra ngay để phát hiện và có biện pháp điều trị kịp thời. 

Share.

Comments are closed.